De geschiedenis van Drupal

Drupal is uitgegroeid tot een van de meest gebruikte enterprise content management frameworks ter wereld. Wat begon als een eenvoudig message board voor studenten in 2000, ontwikkeld door de Belgische Dries Buytaert, is nu een krachtig open-source platform dat door overheden, multinationals en non-profits wordt gebruikt. In dit artikel duiken we in de geschiedenis van Drupal.

Drupal ECMS Enterprise Content Management Open Source Symfony

Begin dit millennium legde Dries op zijn studentenkamer in Antwerpen, tijdens zijn studie computerwetenschappen aan de Universiteit Antwerpen, de basis voor de eerste versie van Drupal. Het project kreeg oorspronkelijk de naam “Drop.org”. De bedoeling was initieel om de domeinnaam ‘Dorp.org’ vast te leggen (ofwel, het Nederlandse woord voor ‘kleine nederzetting’). Een typfout bracht Dries op de naam ‘Drop’, niet zozeer een verwijzing naar het typisch Nederlandse snoepgoed, maar meer naar het woord ‘druppel’. Later werd de naam veranderd naar het meer internationaal klinkende “Drupal”. Op 15 januari 2001 werd de eerste open source versie van Drupal uitgebracht, versie 1.0.0. Drupal werd daarmee een open source project en valt sindsdien het onder de GNU GPL-licentie. Vanaf dit punt groeide Drupal uit tot een internationale community.

Drupal 2, 3 en 4

Drupal 2 volgde slechts drie maanden later, op 15 maart 2001, opgevolgd door Drupal 3, zes maanden later op 15 september 2001. De tijd die tussen ‘major updates’ ging zitten werd langer. Op 15 juni 2022 (9 maanden later) werd Drupal 4 vrijgegeven, een versie die tot 2008 ondersteund zou worden met beveiligingsupdates. De grootste verbeteringen in versie 4 waren de modulaire opzet, wat uitbreiding van de ‘Drupal core’ mogelijk maakte, en de introductie van inhoudstypen en taxonomie, waardoor het mogelijk werd complexere content structuren beheersbaar te maken. Ook werd het mogelijk meerdere websites vanuit één Drupal installatie te beheren (multisite opzet). Vanaf versie 4 steeg de populariteit van Drupal aanzienlijk.

 

Drupal 5, 6 en 7

Drupal 5 (uitgebracht op 15 januari 2007) deed daar nog een schepje bovenop door de installatie van Drupal te vereenvoudigen en het ‘hook-systeem’ te perfectioneren en uit te breiden. Dit ‘hook-systeem’ maakte het mogelijk om op vrijwel iedere Drupal-functie ‘in te kunnen haken’ (door middel van dynamische functienamen) en maatwerk toe te passen. In Drupal 5 werd PHPTemplate volledig geïntegreerd, wat zorgde voor een duidelijke scheiding tussen de presentatie (weergave) en de logica van een Drupal-website. Hierdoor werd het ontwikkelen van Drupal-thema’s aanzienlijk eenvoudiger en overzichtelijker. Bovendien introduceerde deze versie de mogelijkheid om een thema te laten overerven van een basisthema, wat het hergebruik en de aanpassing van thema’s sterk vereenvoudigde.

De visie van Drupal 5, 6 en 7 om niet backward compatible te zijn, was sterk geworteld in het streven naar innovatie, flexibiliteit en technologische vooruitgang. Drupal 5 is ook de versie waarop Nexagon (destijds Elonisas) besloot om met Drupal te gaan werken als fundament voor digitale uitdagingen.

Hier zijn de belangrijkste redenen en overwegingen achter deze visie:

Snelheid van innovatie

Drupal is altijd een platform geweest dat innovatie prioriteit geeft boven stabiliteit op de lange termijn. Door niet vast te houden aan backward compatibility, konden de core developers verouderde ontwerpen, API’s en codebases achterlaten die de vooruitgang belemmerden. Dit gaf ruimte om nieuwe features te implementeren en betere technieken te gebruiken.

  • Drupal 5 introduceerde een verbeterde theming-engine en een robuustere API, wat ontwikkelaars meer flexibiliteit gaf.
  • Drupal 6 bracht verbeteringen in schaalbaarheid en meertaligheid, wat niet eenvoudig te bereiken was binnen de beperkingen van eerdere versies.
  • Drupal 7 introduceerde een objectgeoriënteerd ontwerp in sommige subsystemen, verbeterde gebruiksvriendelijkheid en bracht meer flexibiliteit voor sitebouwers.

Focus op architectuurverbetering

Backward compatibility vereist dat oude code en methodologieën behouden blijven, zelfs als ze suboptimaal zijn. Door deze beperking los te laten kon Drupal verouderde code elimineren en efficiëntere architecturale keuzes maken. Daarnaast werd het eenvoudiger om complexe nieuwe functionaliteiten te integreren.

Performance en schaalbaarheid

Veel van de verbeteringen in performance en schaalbaarheid in Drupal zouden moeilijk of onmogelijk te implementeren zijn zonder de oude beperkingen los te laten. Het herontwerpen van systemen zoals caching, menu handling en database interactie vereiste vaak een breuk met oudere manieren van werken.

Leercurve en gemeenschapsgroei

Het vermijden van backward compatibility moedigde de gemeenschap aan om voortdurend bij te leren en zich aan te passen aan nieuwe standaarden. Dit hielp ontwikkelaars om up-to-date te blijven met de nieuwste technieken en technologieën, wat op de lange termijn de kwaliteit van de Drupal-gemeenschap verhoogde. Het is uiteindelijk de winnende strategie gebleken in de huidige markt.

Drupal 8, 9 en 10

Drupal 8 werd officieel uitgebracht op 19 november 2015. Het updateritme van Drupal is sinds versie 8 sterk afhankelijk van de releases van Symfony. Symfony vormt het onderliggende PHP-framework waar Drupal op bouwt. Het updateritme van Drupal is sinds versie 8 sterk afhankelijk van de releases van Symfony. Symfony vormt het onderliggende PHP-framework waar Drupal op bouwt. Elke belangrijke Symfony-update gaat meestal gepaard met een PHP-versieupdate. Deze PHP-updates introduceren efficiëntere en veiligere functies, terwijl verouderde functionaliteit wordt verwijderd of afgebouwd. Dit heeft directe gevolgen voor de Drupal-kern en bijbehorende contrib-modules, die afhankelijk zijn van deze onderliggende technologie. Een dergelijke update vereist daarom meer werk dan een reguliere ‘minor update’, die vaak alleen gerichte bugfixes of kleine verbeteringen bevat zonder fundamentele impact op het systeem.

Drupal 8 introduceerde modernere architecturen en frameworks, met een sterke focus op componenten en het Symfony framework. Drupal 8 bracht een grote vernieuwing door deze moderne technologieën te integreren. Daarnaast ondersteunt Drupal een API-first architectuur, waardoor het platform uitstekend geschikt is als headless CMS.

Drupal 8 werd uitgebracht met veel nieuwe functionaliteiten. Zo werd Twig als template-engine geïntroduceerd, configuratiebeheer maakte standaard onderdeel uit van Drupal en de krachtige ‘Views’-module werd in de Drupal-core opgenomen. De Views-module in Drupal maakt het mogelijk om dynamische overzichten van content te creëren zonder dat je hoeft te programmeren. Je kunt er bijvoorbeeld mee samenstellen, zoals een overzicht van recente artikelen, een gefilterde selectie van producten, of een kalender met evenementen.

CKEditor 5

Sinds Drupal 10 is CKEditor 5 de standaard WYSIWYG-editor. Deze nieuwe versie biedt een moderne, gebruiksvriendelijke interface met real-time samenwerking (is een licentie voor nodig). Contentbeheerders profiteren van snellere laadtijden, betere stabiliteit en rijke tekstbewerkingsopties, zoals geavanceerde tabel- en media-ondersteuning. Daarnaast is CKEditor 5 vollledig toegankelijk (WCAG-compliant) en ondersteunt het zowel WYSIWYG als Markdown-editor voor flexibel bewerken. Markdown is een efficientere opmaaktaal voor tekst.

Decoupled Drupal

Een belangrijke focus in deze Drupal-versies ligt op de mogelijkheid om Drupal decoupled (of ‘headless’) in te zetten. Dit betekent dat de front-end losstaat van de back-end, waardoor beide lagen onafhankelijk van elkaar kunnen worden beheerd, onderhouden of vervangen. Deze aanpak sluit ook aan bij de trend om IT-landschappen modulair in plaats van monolithisch in te richten. Dit biedt meer flexibiliteit, schaalbaarheid en toekomstbestendigheid, omdat componenten eenvoudiger kunnen worden aangepast of uitgebreid zonder het gehele systeem te beïnvloeden.

Drupal 11

Inmiddels is Drupal 11 beschikbaar. Gebaseerd op Symfony 7 en PHP 8.3-ondersteuning. Voornaamste nieuwe functionaliteit is de Project Browser voor eenvoudiger modulebeheer. De Project Browser is een geïntegreerde interface in Drupal 11 waarmee gebruikers modules en thema’s kunnen doorzoeken, bekijken en installeren zonder de Drupal-omgeving te hoeven verlaten. Nieuwe modules worden uiteindelijk via Composer toegevoegd aan het systeem. Composer is een dependency-manager voor PHP die in Drupal wordt gebruikt om modules en hun afhankelijkheden automatisch te downloaden, bij te werken en consistent te beheren.

Drupal 12

Ook is er zicht op Drupal 12, dat later in 2026 beschikbaar is, gebaseerd op Symfony 8 en PHP 8.4-ondersteuning. Voornaamste nieuwe functionaliteiten zijn Drupal Recipes en de introductie van een Visual Page Builder “Drupal Canvas”. Drupal Recipes zijn vooraf gedefinieerde, herbruikbare sets van configuraties, modules en content die je in één keer kunt installeren op een Drupal-site. Drupal Recipes is eigenlijk de moderne, core-geïntegreerde opvolger van de “Features”-module in Drupal 7. Drupal Canvas is een visuele, no-code/low-code editor binnen Drupal die het mogelijk maakt om pagina’s en content direct in de browser te ontwerpen en aan te passen, zonder diepgaande technische kennis en ondersteund door AI. Drupal Canvas 1.0 wordt officieel gelanceerd op 4 december 2025 en vanaf januari 2026 wordt Canvas de standaardervaring in elke nieuwe Drupal CMS-installatie met de release van Drupal CMS 2.0.

De Drupal Community

De kracht van Drupal als open source cms ligt niet alleen in de technologie, maar vooral in de mensen erachter. De Drupal community behoort tot de grootste en meest actieve open source communities ter wereld. Met meer dan 1,3 miljoen leden en ruim 112.500 actieve bijdragers vormt deze community het kloppend hart van het Drupal project. Zij zorgen ervoor dat Drupal blijft innoveren, groeien en zich aanpast aan de steeds veranderende eisen van content management systemen.

Een belangrijke spil in deze gemeenschap is de Drupal Association. Deze internationale organisatie ondersteunt de Drupal community op tal van fronten: van financiering en infrastructuur tot educatie, promotie en het faciliteren van online samenwerking via Drupal.org. De Drupal Association organiseert ook grote events zoals DrupalCon, waar ontwikkelaars, beheerders en gebruikers van over de hele wereld samenkomen om kennis te delen en de toekomst van Drupal vorm te geven.

In Nederland speelt Stichting Drupal Nederland een vergelijkbare rol. Deze stichting zet zich in voor de promotie en ondersteuning van Drupal binnen Nederland. Door het organiseren van evenementen zoals DrupalJam en het stimuleren van kennisdeling, draagt Stichting Drupal Nederland bij aan een sterke, lokale community. Dit zorgt ervoor dat Nederlandse organisaties en ontwikkelaars altijd toegang hebben tot de nieuwste inzichten en best practices op het gebied van Drupal.

Security is een belangrijk aandachtspunt binnen Drupal: regelmatige upgrades en een dedicated security team zorgen ervoor dat de code veilig blijft en kwetsbaarheden snel worden aangepakt. Het dedicated security team richt zich onder andere op het afdekken van belangrijke veiligheidsrisico’s, zoals de OWASP-top 10.

De toekomst

Met de komst van Drupal 12 in 2026 en de doorontwikkeling van innovaties zoals AI-integratie, no-code/low-code tools (Canvas, Recipes) en headless architecturen, positioneert Drupal zich als een platform dat zowel technische diepgang als gebruiksgemak biedt. Drupal omarmt AI niet als een autonome toevoeging, maar als een kernonderdeel van workflows, contentcreatie en meer gepersonaliseerde gebruikerservaringen. Dat past bij de visie van Nexagon waarbij we graag investeren in fundamentele, toekomstbestendige technologie en een betrouwbare modulaire basis van open standaarden, waar organisaties jarenlang op kunnen bouwen, groeien en innoveren, zonder beperkt te worden door de grenzen van vandaag.